Blog yazıları
-
Article title
-
Article title
-
Article title
-
Article title
Koyun Derisi Tarihi
Derinin büyüleyici tarihini keşfedin — antik Anadolu zanaatkârlığından günümüzün gelişmiş tabaklama teknolojilerine kadar. Türk koyun derisinin nasıl kalite ve yenilik sembolüne dönüştüğünü öğrenin.
Deri tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. İlk insanlar deri kullanarak hem korunma hem de sağlık ihtiyaçları için sürekli faydalanmışlardır. Geçmişte insan yaşamının temel unsurlarından biri olan deri; önemini ve değerini kaybetmeden günlük hayatımızdaki yerini korumuştur.
Koyun Derisi Kullanım Alanları
Ayrıca, geçmişte sadece örtme, koruma ve sağlık aracı olarak kullanılan deri, bazen savaşlarda silah bazen zırh olmuş, at yetiştiriciliği için vazgeçilmez bir malzeme olmasının yanı sıra bazen de eğlence aracı olmuştur. Anadolu’daki birçok deri ustası, savaşlarda kullanılan deri malzemeleri sayesinde zaferlerin arka plan kahramanı olmuştur. Aslında birçok kaynak, Haçlı Seferleri sırasında Avrupa’daki deri ustalarının (deri at koşumları, kemerler, zırhlar vb.) Anadolu’daki deri ustalarından öğrendiğini anlatır.
İstanbul’un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet, öncelikle Kazlıçeşme’de deri sanayisinin kurulmasını emretmiştir.
Derinin neredeyse her parçasının kullanılabildiği atıklar; tıp alanında jelatin yapımından sabun üretimine, kedi ve köpek ayaklarına kadar birçok alanda değerlendirilebilir. Deriden ayrılan yün ise tekstil ürünlerinde kullanılabilir.
Deri Tabaklama
Deriyi tabaklamanın en eski yöntemi, deriyi her iki tarafından gerip gölgede kurutmak, kalan et parçalarını temizlemek ve böyle kullanmaktı. Daha sonra kil ile tabaklama, çeşitli kimyasallarda bırakarak yün ve tüylerden temizleme gibi yöntemler geliştirildi. Yakın tarihe kadar derinin esnekliği alüminyum sülfat ile tabaklama ve çeşitli yağ yumuşatma sistemleriyle sağlanıyordu. Günümüzde ise yüzlerce yöntemle derinin tabaklanması teknolojik makinelerle yapılmakta ve deri artık modaya yön veren bir ürün haline gelmiştir.
Türk Derisi
Dünyanın önde gelen ülkeleri, hayvancılığı sistematik şekilde geliştirerek aynı ırk ve aynı tür deriler elde edip ülke ekonomisine milyarlarca dolar gelir sağlamaktadır.
Ülkemizde Susurluk bölgesinde elde edilen koyun derileri “Türk Yerli” olarak bilinir ve dünya çapında en kaliteli koyun derisi olarak ansiklopedilere geçer. Ancak ülkemizde hayvancılıkta belirli bir sistem veya standart olmadığından ırklar bu bölgede yok olmaktadır. Şimdi, tabaklamanın ilk ve en önemli unsuru standart ve kaliteli ham deridir. Kalitesi yüksek olmayan yerli Türk koyun derisi, dünyada önemli bir yere sahip olan ülkemizdeki deri fabrikalarını Amerika, İngiltere, İrlanda, Almanya, İtalya ve Avustralya gibi ülkelerden ithalat yapmaya zorlamaktadır. Bu ülkelerden ithal edilen ham deriler çeşitli yöntemlerle korunarak ülkemize gelmektedir.
Tabaklama Süreci
Fabrikamıza gelen deriler, ıslatma yöntemi denilen bir işlemle kan, dışkı ve kirden arındırılır. Derinin et tarafındaki et parçaları teknolojik makinelerle temizlenir. Alınan veya belirli seviyeye indirilen yün tekstilde kullanılmak üzere sağlanır. Ardından derideki kaba yağlar giderilir ve tabaklama yöntemiyle deri bakterilerden zarar görmeyecek hale getirilir. Bu aşamada 3-5 gün bekletilen deriler, pervane, dolap veya mikser gibi makinelerde krom madeni ve çeşitli tabaklama kimyasalları ile tabaklanarak bakterilere, virüslere ve su gibi dış etkenlere karşı dayanıklı hale getirilir ve koku yapmaz. Burada 3-5 gün bekletilen deriler makinede veya doğal ortamda kurutulur. Tıbbi özellik taşıması gereken derilerde krom gibi ağır metaller kullanılmaz, farklı kimyasallarla hazırlanır. Kurutulan deriler, et tarafını taramak, ütülemek, kırpmak, düzeltmek ve temizlemek için mekanik ve teknolojik makinelerde işlenir. Ardından deri tekrar ıslatılır, amacına ve kullanımına göre boyanır ve yağlanır. Kurutulduktan sonra çeşitli makinelerden geçerek yarı mamul halini alır. Bu yöntemlerle zorlu yolculuğunu tamamlayan deriler, ayakkabı fabrikalarımızdaki uzmanlarımızın ellerine teslim edilerek vitrinlerde veya hayatımızda yerini alır.
Koyunun sırtından gelen deri yaklaşık 45-50 günde son şeklini alır. Uzun bir bitirme ve hazırlama süreci olan deri, ülkemiz için iyi bir gelir ve döviz kaynağıdır. Deri tabaklama zanaatı, teknolojik makineler ve sistematik üretime rağmen zor ve meşakkatli bir meslek olup, üretim zorluklarından hiçbir şey kaybetmemiş ve insan hayatı için vazgeçilmez olmaya devam etmektedir.